Reisverhalen.
Een terugblik op de jaren 1961 t/m 1967.
in 2009 geschreven door Ron Hagenaars
Van de Antilope naar een prachtige tijd bij van Nievelt Goudriaan en Co.
15 maart 1961 t/m 24 mei 1961
Na een zeer woelige eerste reis van 71 dagen op het motorschip ANTILOPE varende voor kantoor GRUNO en met kapitein/eigenaar Atse Wester op hoofdzakelijk havens in Engeland en Ierland ,heb ik als net 15 jarig schoffie wel gelijk m,n vuurdoop op zee gehad.
Op het moment van vertrek, niet aangemonsterd of niets, en nog niet eens wetende wat bakboord of stuurboord was gelijk op de Waterweg aan het roer en niets zeggen.
Het enige waar ik op dat moment voor moest zorgen,en dat werd me duidelijk verteld ,je zorgt maar dat we heelhuids buitengaats komen en denk eerst alleen maar aan links of rechts ,nou je zult begrijpen dat we de eerste minuten alle hoeken en gaten van de Waterweg hebben gezien maar 2 uur later slingerend en al op weg waren naar m,n eerste haven in het buitenland te weten Plymouth.
Zo,n eerste reis blijft toch altijd vers in je geheugen liggen.
Ik had een gigantisch groot schip verwacht maar toen ik aan de Parkkade aan iemand vroeg waar de Antilope lag en hij zich omdraaide en naar beneden wees was de schrik groot ,maar dat mocht ik natuurlijk niet aan m,n familie laten merken die mij wegbrachten omdat ik 3 uur eerder had gehoord dat er een schip voor me was en nogwel in Rotterdam.
Aan boord was het met alles behelpen,geen warm water, geen douche, geen ijskast, geen voorraadkast, de wc op het voordek in een ton-met de lepel waar de oven mee opgestookt werd schepte men ook het eten op en ga zo maar door.
Ik merkte in het begin al op dat we onaangemonsterd waren vertrokken,ik was nog te onervaren om te weten wat er zich allemaal afspeelde, maar op zeker moment na +/- 35 dagen stond ik ineens met de stuurman en andere bemanningsleden op de kade van St Helens.
We gingen naar een kantoor en moesten van daaruit weer terug naar het schip dat inmiddels met 2 man aanboord was vertrokken naar, wat later bleek de haven van Cowes op het eiland Wight te zijn.
Wij moesten er met een speedboot achteraan en weer opstappen, nadat de kapitein toegezegd had, dat we naar Falmouth zouden varen en daar de aanmonstering zou plaatsvinden wat dus een dag later ook gebeurd is.
Toen we na nog eens 36 dagen vies-zwart en stinkend weer in Rotterdam aankwamen wachtte er voor mij nog een verrassing.
De wachtsman die aan boord kwam werd weggestuurd en mij werd verteld dat ik 3 dagen alleen (het werd weekend) de wacht moest houden terwijl hij dan naar z,n gezin in Groningen ging.
Wat er toen met mij gebeurde weet ik niet meer precies, maar wel dat ik gelijk met hem op het CS stond en de trein naar huis nam.
Toen ik maandagochtend weer op de Parkkade aan boord ging stond er op tafel een doosje met wat proviand wat hij waarschijnlijk voor mij had laten bezorgen.
Toen ik maandagmiddag door familie werd opgehaald snap je wel in hoeveel bochten ik me moest wringen.
Ik vind het nog steeds prachtig dat je als 15 jarige snotaap de boel zo hebt kunnen belazeren (gelukkig was er niets gestolen want de deuren waren niet afgesloten).
Met nog een eindafrekening van fl 14.00 in de plus kwam er een eind aan dit bevlogen reisje.
Aangedane havens; Rotterdam-Plymouth-Portsmouth-Snodland 3×-New London 2×-New Castle- Whitby-Perth- Blyth 2×-Londen-St Helens-Cowes-Falmouth 2×-Ardrossan-Charlestown 2×-Middlesbro-Newport en Rotterdam.
============================================================================
Reis 2.
Een kustreis op de ALKES.
5 juni 1961 t/m 13 juni 1961.
Na 10 dagen mocht ik bij van Nievelt Goudriaan op de Veerhaven langskomen.
Ik kon gelijk aanmonsteren voor een kustreis op de ALKES. Nou daar was die dan dat
"Grootte"schip.
s,Avonds met m,n koffertje aan boord en alles is goed gaan bekijken, totdat de bootsman mij vriendelijk verzocht naar m,n kooi te gaan want het was de volgende dag weer vroeg in de kleren om tafeltjes te dekken, mensen te wekken, af te wassen, toiletruimte,s te reinigen en de bedden op te maken.
Nou dat was wel even schrikken en ik wist gelijk wat de rang van logiesjongen betekende.
Maarja het was maar voor 9 dagen.
In Hamburg wijs de wal op, maar toen ik voor een stalen hek stond dacht ik dat je daar niet inmocht, mijn eerste keer Reeperbahn was dus wel heel snel voorbij.
Bij terugkomst in Rotterdam werden we gevraagd om aan te monsteren voor de nieuwe lijn op de Perzische-Golf waarvan nog niet veel details bekent waren.
Aangezien er veel jongens nee zeiden tegen die reis,besloot ik dan ook maar niet mee te gaan, het kwam volgens mij puur omdat de naam Perzische-Golf viel.
Reisschema; Rotterdam-Amsterdam-Bremen-Hamburg-Rotterdam.
============================================================================
Reis 3.
Een zeer korte op de MARKAB
23 juni 1961.
Op 23 juni 1961 zou ik nog een kustreisje op de MARKAB maken.
Toen ik aan boord kwam werd mij door de eerste stuurman dringend en zeer onvriendelijk verzocht terug te keren naar huis en me de volgende dag zeer vroeg te melden.
Ik deelde hem mee dat ik dat niet redde ivm de treinenloop waarop hij me toebrieste dat hij me dan helemaal niet meer nodig had.
De volgende dag kontakt met kantoor gezocht die mij melde dat ik me er niet druk om moest maken want hij had inmiddels de halve bemanning heen gezonden.
Dit hebben we dan ook meegemaakt!!
============================================================================
Reis 4.
8 weken werden 9½ maand op de ALGENIB.
3 juli 1961 t/m 12 april 1962.
Vrij snel daarna werd ik gebeld of ik met de ALGENIB mee kon voor een reis van 8 weken naar de Canadese meren.
Ze moesten dat schip nog even uitgassen in Antwerpen, maar ik kon wederom als logiesjongen aan de bak,het moest maar want Canada was voor mij natuurlijk de andere kant van de wereld.
Op 3 juli 1961 met de bus vanuit Rotterdam naar Antwerpen en bij aankomst was het voor velen toch wel weer even op de kiezen bijten. Een wat ouder schip met natuurlijk ook andere faciliteiten.
Eerst nog even naar Bremen om wat bij te laden en op naar Canada alwaar we op 22 juli in Montreal aanmeerden.
Het schip werd grondig onder handen genomen want het moest klaar gemaakt worden voor de sluizen en meren, onderandere werden de toppen van de masten met een paar meter ingekort.
Het varen op de meren ,vooral zomers,was prachtig maar verder was het echt Amerikaans, saai en doods. Één weekend was wel apart in Bay City. De kapitein had toestemming aan de plaatselijke bevolking gegeven om het schip te bezichtigen, nou dat was niet tegen dovemans oren gezegd want op een gegeven moment liep volgens mij de hele stad aan boord. Maar het was wel leuk.
In de weken op de meren wisselde ik met de 2de logiesjongen van bakboord naar stuurboord,
er waren namelijk twee pantry,s en twee messrooms , ik kwam nu bij de mannen uit de machinekamer en die vonden algauw dat het werk aan dek beter bij mij zou passen.
Een praatje met de boots leverde al snel resultaat op, de huidige dekjongen vond het maar niets en wilde dolgraag naar binnen, snel werd ik bevorderd tot dekjongen en eindelijk had ik m,n zin.
Op 11 september 1961,op weg naar Civita Vecchia in Italié, kwamen we in een heuse orkaan terecht, de Betsy of Debby daar wil ik even vanaf wezen.
We waren echt aan de beurt, al vroeg in de morgen werden alle hutten volgepompt met zeewater,de ouderwetse blinde kleppen moesten in een vliegende storm buiten aan dek gemonteerd worden en het was echt vechten om je staande te houden. Ik kan me nog herinneren dat ik m,n maat moest aflossen voor de roerturn , eerst afdalen door water naar de schroeftunnel, dan naar midscheeps en je eigen weer omhoog wurmen naar de brug en wat je daar zag was echt ongelofelijk, angstig maar tegelijk ook gigantisch mooi,wat een golven !!!!!.
We zijn de gehele dag in de weer geweest om alles weer een beetje watervrij te krijgen ,de rest kwam de volgende dag wel weer.
Een minpuntje was dat we niet even midscheeps mochten eten en al het voedsel ook door de schroeftunnel naar achter moest komen (jammer).
We hebben 18 dagen in Genua gelegen en die dagen waren hard nodig om alles weer een beetje aan elkaar te breien.
Inmiddels waren we er ook wel achter dat die reis langer dan 8 weken ging duren, vanuit Genua gingen we weer rechtsteeks naar de meren om daar na 3 weken de oversteek naar Liverpool en Birkenhead te maken. We zitten dan inmiddels op half december.
Éen van de schepen ( de ALKAID lag er ook) zou naar Rotterdam gaan en voor de kerst thuis zijn.
Wij pisten er weer naast en moesten opstomen naar Brest alwaar gebunkerd werd en we leeg de oversteek richting Suriname begonnen.
Met kerstfeest , oud en nieuw , een lek in ruim 4 en oliebollen die niet te vreten waren kwamen we via Freeport op 8 januari 1962 aan in Tampa Florida.
Vandaar uit via Trinidad naar Santos. Na zoveel maanden begon het toch nog gezellig te worden.
Net 4 dagen 16 jaar en na een bezoek aan Truus ( zo zullen we haar maar noemen ) en na de "daad" haar vrolijk meldde dat ik geen geld had, gevlucht naar boord alwaar om middernacht de boots en div andere personen een hevig schreeuwende Truus op de wal moesten houden om mij te beschermen.
Als ik niet als de bliksem m,n kooi op zou zoeken zou de boots mij ook nog wel even onder handen nemen.
Wat een vaderfiguurtjes had je toen nog hé.
De volgende dag alles keurig opgelost en na een goed gesprek met de 1ste stuurman om een flinke lening aan te gaan kon ik de volgende 12 dagen ook nog volop genieten van al het schoons dat daar zomaar rondliep.
Hierna op weg naar Rosario waar we na het maken van foto,s- vingerafdrukken en de bekende pikkenparade de walpasjes in ontvangst mochten nemen.
Na 18 dagen hadden we het daar ook wel weer gehad en zakten we af naar Buenos Aires.
Ik heb daar nog een ongelukje gehad waarvan ik later nog veel last en problemen mee heb gehad. Bij het laden van koffie en cacaobonen werd een glijbaan naar beneden gemaakt,
toen ik op een gegeven moment gebukt stond om iets te pakken viel er van bovenaf een baal naar beneden en belandde vol in het midden van mijn rug.
Ik kan je vertellen dat dit geen pretje was en dat heeft mij later ook parten gespeeld bij het uitoefenen van mijn taak.
Pas na vele jaren werd het allemaal weer wat beter.
Vanuit BA via St Vincent dan weer naar Rotterdam alwaar ik te horen kreeg dat ik de eerst volgende reis als matroos o/g mocht vertrekken.
Zo trots als een pauw gingen wij daarna per vlet van boord en waren de 8 weken zo,n 9½ maand geworden.
Reisschema; Antwerpen-Bremen-Montreal-Port Huron-Detroit-Chicago-Bay City-Saginaw-Buffalo-Tonawanda- Hamilton-CivitaVecchia-Genua-Cleveland-Port Arthur-Fort Williams-Milwaukee-Liverpool-Birkenhead-Brest-Freeport- Tampa-Port au Prince-Santos-Rosario- Buenos Aires-St Vincent en Rotterdam.
============================================================================
.
